Η ιστορία του τζούντο

  Από το 1909 και για τα επόμενα 30 χρόνια, ο Jigoro Kano συμμετείχε στο Ολυμπιακό κίνημα ως μέλος της ΔΟΕ όντας ένας από τους βασικούς συνεργάτες του Baron Pierre de Coubertin.

Ο Jigoro Kano ήταν επίσης υπεύθυνος για την ίδρυση της Διεθνούς Ομοσπονδίας Τζούντο (IJF) καθώς πρότεινε την δημιουργία της στην δεκαετία του 1930. Τελικά η Ομοσπονδία δημιουργήθηκε το 1951 από 13 ιδρυτικά μέλη-χώρες της Ευρώπης.

Σήμερα η IJF συνίσταται από περισσότερες από 180 χώρες.

Το πρώτο Παγκόσμιο πρωτάθλημα έλαβε χώρα στο Τόκιο το 1956, με 31 συμμετοχές από 21 χώρες. Η εισαγωγή των κατηγοριών κιλών επηρέασε την ανάπτυξη του τζούντο, και σήμερα υπάρχουν επτά κατηγορίες ανδρών και επτά γυναικών. Το Τζούντο ανδρών εισήχθη στο Πρόγραμμα των Ολυμπιακών του Τόκιο το 1964 ως το πρώτο Ολυμπιακό άθλημα που προήλθε από τη Ασία. Μετά το πρώτο Παγκόσμιο πρωτάθλημα γυναικών στην Νέα Υόρκη το 1980, το γυναικείο τζούντο αναπτύχθηκε με γοργούς ρυθμούς. Το 1992, στην Ολυμπιάδα της Μπαρτσελώνα, εντάσσεται στο Αγωνιστικό Πρόγραμμα και το Τζούντο γυναικών, το πρώτο από τα λεγόμενα βαρέα αθλήματα.

Μεγάλες δυνάμεις στο άθλημα θεωρούνται η Γαλλία, η Ιαπωνία, η Κορέα, η Κούβα και η Ρωσία. Ωστόσο, η διασπορά μεταλλείων στους Ολυμπιακούς Αγώνες είναι πολύ μεγάλη. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνει, αλλά και της Αθήνας, 25 χώρες περίπου μοιράστηκαν τα 56 μετάλλια της κάθε διοργάνωσης.

Το τζούντο στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα το Τζούντο εμφανίστηκε τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια και κυρίως μετά τον πόλεμο της Κορέας. Την αθλητική του μορφή την πήρε το 1977, οπότε και αναγνωρίστηκε από την Πολιτεία σαν άθλημα και εντάχθηκε στον Σ.Ε.Γ.Α.Σ. Τελικά, το 1985 δημιουργείτε η Ελληνική Ομοσπονδία Τζούντο (ΕΟΤ).

Σήμερα η ΕΟΤ αριθμεί πάνω από 150 σωματεία και πάνω από 6.000 αθλητές και αθλήτριες σε όλη την χώρα. Κάθε χρόνο διεξάγονται Πανελλήνια και Διασυλλογικά πρωταθλήματα όλων των ηλικιακών κατηγοριών, καθώς και πλήθος ημερίδων. Τον Αύγουστο του 2004 ο Ηλίας Ηλιάδης κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς της Αθήνας, στην κατηγορία των -81 κιλών.

 

Τα κυριότερα γεγονότα στην ιστορία του Τζούντο

1532	Δημιουργείται το Takenouchi-ryu
1860	Γεννήθηκε ο Jigoro Kano στο Mikage
1882	Ο Jigoro Kano ιδρύει το Kodokan Judo στο ναό του Eisho-ji
1884	Παραδοσιακές τέχνες όπως Gantanshiki, Kagamibiraki, Shiki, Kangeiko, Tsukimani shiai και Kohaku shiai προστέθηκαν τα επόμενα χρόνια. Από αυτή την χρονιά και μέχρι το 1887 οι αρχικές φόρμες του Nage on Kata και του Katame no Kata θεμελιώθηκαν.
1887	Θεμελιώνονται τα Ju no Kata, Go no Kata και Itsutsu no Kata
1895	Θεμελιώνεται το Gokyo no waza στο Kodokan
1930	Γίνεται το πρώτο Πανιαπωνικό Πρωτάθλημα Τζούντο
1938	Ο Jigoro Kano παρευρίσκεται σε συνάντηση της Διεθνούς Ολυμπιακής επιτροπής στο Τόκυο και προτείνει να φιλοξενηθεί εκεί η 12η Ολυμπιάδα. Στις 4 Μαΐου και ενώ επέστρεφε από το Τόκυο πέθανε από πνευμονία πάνω στο πλοίο Hikawamaru σε ηλικία 79 ετών
1945	Η επαγγελματική αυτοδιοίκηση απαγόρευσε προσωρινά να διδάσκονται στα σχολεία της Ιαπωνίας πολεμικές τέχνες όπως το Judo και το Kendo
1948	Γίνεται το πρώτο μεταπολεμικό Πανιαπωνικό Πρωτάθλημα Τζούντο
1949	Ιδρύεται η Ιαπωνική Ομοσπονδία
1950	Σταματά η απαγόρευση της διδασκάλίας των πολεμικών τεχνών στα σχολεία της Ιαπωνίας
1951	Ιδρύεται η Διεθνής Ομοσπονδία Τζούντο
1952	Ο Risei Kano (πρόεδρος του Kodokan) ανακηρύσσεται πρώτος πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας
1956	Γίνεται το πρώτο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στο Τόκυο με συμμετοχή από 21 χώρες
1964	Το Τζούντο αναγνωρίζεται ως επίσημο Ολυμπιακό άθλημα στην 18η Ολυμπιάδα του Τόκυο. Το άθλημα διαιρέθηκε σε τρεις κατηγορίες κιλών: ελαφρά, μεσαία και βαρέα και στην ανοικτή κατηγορία, σύστημα που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά.
1976	Ο βαθμός «Κoka» προστίθεται στους αγώνες στην Ολυμπιάδα του Μόντρεαλ
1979	Στο 11ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στο Παρίσι, γίνεται αποδεκτό, για πρώτη φορά, το σύστημα των επτά κατηγοριών βάρους, δηλαδή: -60, -65, -71, -78, -86, -95, +95 και της ανοικτής κατηγορίας
1985	Ιδρύεται η Ελληνική Ομοσπονδία Φιλάθλων Τζούντο
1988	Στην Ολυμπιάδα της Σεούλ η ανοικτή κατηγορία καταργείται, ενώ ξεκινά το Τζούντο γυναικών σαν άθλημα επίδειξης
1989	Ιδρύεται ο Όμιλος Τζούντο Νέας Φιλαδέλφειας
1998	Στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Νέων στην Κολομβία οι αγώνες διεξήχθησαν με καινούργιες κατηγορίες βάρους, για τα αγόρια:    -60, -66, -73, -81, -90, -100, +100 και για τα κορίτσια: -48, -52, -57, -63, -70, -78, +78
2000	Στο Σύδνεϋ γαι πρώτη φορά σε Ολυμπιάδα, χρησιμοποιούνται τα μπλε judogi

Κανόνες συμπεριφοράς 

Το Τζούντο έχει δύο βασικά στοιχεία - την αθλητική ικανότητα της επίθεσης και άμυνας και την κουλτούρα του αθλήματος μέσω της οποίας παρουσιάζεται αυτή η ικανότητα. Ο ηθικός κώδικας του τζούντο είναι – ευγένεια, θάρρος, ειλικρίνεια, αυτοέλεγχος, τιμή, σεμνότητα, φιλία, σεβασμός. Στους αγώνες τζούντο, ένας τζουντόκα θα αποκλειστεί αν χτυπήσει σκόπιμα τον αντίπαλό του.

Υπόκλιση - Χαιρετισμός

Το πιο ορατό στοιχείο από το τελετουργικό του τζούντο είναι η υπόκλιση. Στους αγώνες, οι τζουντόκα υποκλίνονται ο ένας στον άλλο στην αρχή και στο τέλος του αγώνα για να δείξουν την ευγένεια και τον σεβασμό τους και ο ένας προς τον άλλο ως αντίπαλοι αλλά και προς το θεσμό του τζούντο που ενθαρρύνει το τίμιο παιχνίδι (Fair play). Η υπόκλιση λοιπόν είναι μια σωματική έκφραση ευγνωμοσύνης και εκτίμησης.

Κατηγορίες κιλών και ηλικίας

Στο Τζούντο υπάρχουν 7 κατηγορίες κιλών για τους άνδρες και 7 για τις γυναίκες:

                         Άνδρες                                     Γυναίκες

                        -60 κιλά                                     -48 κιλά

                        -66 κιλά                                     -52 κιλά

                        -73 κιλά                                     -57 κιλά

                        -81 κιλά                                     -63 κιλά

                        -90 κιλά                                     -70 κιλά

                        -100 κιλά                                   -78 κιλά

                        +100 κιλά                                  +78 κιλά

Υπάρχει επίσης η «Ανοικτή» κατηγορία η οποία δεν συμπεριλαμβάνεται στο Πρόγραμμα της Ολυμπιάδας.

Ανάλογα την χρονολογία γέννησης του αθλητή κατατάσσεται και στην αντίστοιχη ηλικιακή κατηγορία.

 

Εξοπλισμός

Το τζουντόγκι – η στολή του τζούντο

Το τζουντόγκι κατασκευάζεται από χοντρό βαμβακερό ύφασμα καθώς οι αθλητές πιάνονται από το κολάρο, το πέτο, την ζώνη και το παντελόνι του αντιπάλου για να εκτελέσουν τις διάφορες τεχνικές.

Για πολλά χρόνια, το τζουντόγκι ήταν μόνο άσπρο. Στους Ολυμπιακούς του Σίδνεϊ υιοθετήθηκε και το μπλε τζουντόγκι, για να μπορεί να γίνεται ευκολότερα η διάκριση μεταξύ των αντιπάλων.

Το στρώμα

Ο αγώνας διεξάγεται πάνω σε τετράγωνο στρώμα 8μ χ 8μ και εξωτερική περιοχή ασφαλείας μήκους 3μ.

Το χρώμα των στρωμάτων (Tatami) ποικίλει, αλλά συνήθως χρησιμοποιείται πράσινο ή κίτρινο για το εσωτερικό αγωνιστικό χώρο και κόκκινο ή μπλε για την εξωτερική ζώνη ασφαλείας.

Οι ζώνες στο τζούντο

Με τις διαβαθμιζόμενες ζώνες στο τζούντο αναγνωρίζεται η αθλητική ικανότητα κάθε τζουντόκα, το εύρος των τεχνικών του γνώσεων και η συνεισφορά του στο άθλημα. Ο βαθμός φαίνεται από το χρώμα της ζώνης.

Οι δύο τύποι βαθμών είναι το kyu και το dan. Οι βαθμοί του dan είναι οι υψηλότεροι και επιδεικνύονται με μια μαύρη ζώνη.

Οι βαθμοί του kyu επιδεικνύονται με χρωματιστές ζώνες.
Αν και οι διαβαθμίσεις των kyu ποικίλλουν από χώρα σε χώρα, το πιο αποδεκτό ιεραρχικό σύστημα παγκοσμίως που όπως φημολογείται ξεκίνησε από την Γαλλία την δεκαετία του 50, είναι το εξής:

5^ο kyu: κίτρινη ζώνη

4^ο kyu: πορτοκαλί ζώνη

3^ο kyu: πράσινη ζώνη

2^ο kyu: μπλε ζώνη

1^ο kyu: καφέ ζώνη

1^ο – 5^ο dan: Μαύρη ζώνη

6^ο – 8^ο dan: μαύρη ή ασπροκόκκινη ζώνη

9^ο – 10^ο dan: μαύρη ή κόκκινη ζώνη

Όλοι οι αρχάριοι τζουντόκα ξεκινούν με άσπρη ζώνη.

Οι μαύρες ζώνες απονέμονται στους μαθητές που έχουν επάρκεια γνώσεων στις τεχνικές του τζούντο κι έχουν επιδείξει σοβαρότητα και αφοσίωση ως εκπαιδευόμενοι. Υπάρχει μια γενική αντίληψη ότι η μαύρη ζώνη σημαίνει ότι κάποιος είναι ειδικός. Ο 1^ος βαθμός της μαύρης ζώνης (το 1^ο dan) στο τζούντο σημαίνει ότι ο σπουδαστής είναι πραγματικά έτοιμος ν’ αρχίσει να μαθαίνει τζούντο!

Σύστημα απονομών KYU της Ελληνικής Ομοσπονδίας Τζούντο

ΚΙΤΡΙΝΗ ΖΩΝΗ

(5o KYU)

ΟΣΟΤΟ ΟΤΟΣΙ

ΝΤΕΑΣΙ ΧΑΡΑΙ

ΟΟΥΤΣΙ ΓΚΑΡΙ

ΚΟΣΙ ΓΚΟΥΡΟΥΜΑ

ΣΑΣΑΕ ΤΣΟΥΡΙΚΟΜΙ ΑΣΙ

ΧΙΖΑ ΓΚΟΥΡΟΥΜΑ

ΙΠΟΝ ΣΕΟΙΝΑΓΚΕ

Ο ΓΚΟΣΙ

ΚΕΣΑ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΚΟΥΖΟΥΡΕ ΚΕΣΑ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΜΑΚΟΥΡΑ ΚΕΣΑ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΚΑΜΙ ΣΙΧΟ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΚΟΥΖΟΥΡΕ ΚΑΜΙ ΣΙΧΟ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΚΑΤΑ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ ΖΩΝΗ

(4o KYU)

ΚΟΣΟΤΟ ΓΚΑΡΙ

ΚΟΣΟΤΟ ΓΚΑΚΕ

ΜΟΡΟΤΕ ΣΕΟΙΝΑΓΚΕ

ΟΥΚΙ ΓΚΟΣΙ

ΟΣΟΤΟ ΓΚΑΡΙ

ΚΟΟΥΤΣΙ ΓΚΑΡΙ

ΟΚΟΥΡΙΑΣΙ ΧΑΡΑΙ

ΜΟΡΟΤΕ ΓΚΑΡΙ

ΓΙΟΚΟ ΣΙΧΟ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΚΟΥΖΟΥΡΕ ΓΙΟΚΟ ΣΙΧΟ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΟΥΣΙΡΟ ΚΕΣΑ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΤΑΤΕ ΣΙΧΟ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΚΟΥΖΟΥΡΕ ΤΑΤΕ ΣΙΧΟ ΓΚΑΤΑΜΕ 1

ΚΟΥΖΟΥΡΕ ΤΑΤΕ ΣΙΧΟ ΓΚΑΤΑΜΕ 2

ΟΥΡΑ ΣΙΧΟ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΠΡΑΣΙΝΗ ΖΩΝΗ

(3o KYU)

ΑΣΙ ΓΚΟΥΡΟΥΜΑ

ΣΕΟΙ ΟΤΟΣΙ

ΧΑΡΑΙ ΓΚΟΣΙ

ΤΣΟΥΡΙ ΓΚΟΣΙ

Ο ΓΚΟΥΡΟΥΜΑ

ΤΑΙ ΟΤΟΣΙ

ΟΥΣΙΡΟ ΓΚΟΣΙ

ΤΟΜΟΕ ΝΑΓΚΕ

ΚΑΤΑ ΤΖΟΥΤΖΙ ΤΖΙΜΕ

ΝΑΜΙ ΤΖΟΥΤΖΙ ΤΖΙΜΕ

ΓΚΙΑΚΟΥ ΤΖΟΥΤΖΙ ΤΖΙΜΕ

ΧΑΝΤΑΚΑ ΤΖΙΜΕ

ΜΟΡΟΤΕ ΤΖΙΜΕ

ΚΑΤΑΧΑ ΤΖΙΜΕ

ΟΚΟΥΡΙ ΕΡΙ ΤΖΙΜΕ

ΚΑΤΑΤΕ ΤΖΙΜΕ

ΚΟΣΙ ΤΖΙΜΕ

ΤΖΙΓΚΟΚΟΥ ΤΖΙΜΕ

ΜΠΛΕ ΖΩΝΗ

(2o KYU)

ΟΥΚΙ ΟΤΟΣΙ

ΣΟΥΜΙ ΟΤΟΣΙ

ΧΑΝΕ ΓΚΟΣΙ

ΤΑΝΙ ΟΤΟΣΙ

ΟΥΤΣΙΜΑΤΑ

ΤΣΟΥΡΙ ΚΟΜΙ ΓΚΟΣΙ

ΣΟΥΜΙ ΓΚΑΕΣΙ

ΣΟΤΟ ΜΑΚΙΚΟΜΙ

ΟΥΝΤΕ ΧΙΣΙΓΚΙ ΤΖΟΥΤΖΙ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΟΥΝΤΕ ΓΚΑΡΑΜΙ

ΟΥΝΤΕ ΧΙΣΙΓΚΙ ΟΥΝΤΕ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΟΥΝΤΕ ΧΙΣΙΓΚΙ ΟΥΑΚΙ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΟΥΝΤΕ ΧΙΣΙΓΚΙ ΧΙΖΑ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΚΕΖΑ ΓΚΑΡΑΜΙ

ΟΥΝΤΕ ΧΙΣΙΓΚΙ ΧΑΡΑ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΟΥΝΤΕ ΧΙΣΙΓΚΙ ΚΑΝΟΥΚΙ ΓΚΑΤΑΜΕ

ΚΑΦΕ ΖΩΝΗ

(1o KYU)

ΧΑΡΑΙ ΤΣΟΥΡΙΚΟΜΙ ΑΣΙ

ΤΕ ΓΚΟΥΡΟΥΜΑ

ΟΥΤΣΟΥΡΙ ΓΚΟΣΙ

ΓΙΟΚΟ ΓΚΟΥΡΟΥΜΑ

ΧΑΡΑΙ ΜΑΚΙΚΟΜΙ

ΟΥΚΙ ΒΑΖΑ

ΚΑΤΑ ΓΚΟΥΡΟΥΜΑ

ΣΟΥΚΟΥΙ ΝΑΓΚΕ

ΟΥΡΑ ΝΑΓΚΕ

ΓΙΟΚΟ ΒΑΚΑΡΕ

ΓΙΟΚΟ ΓΚΑΚΕ

ΓΙΟΚΟ ΟΤΟΣΙ

ΟΜΟΤΕ ΣΑΝΚΑΚΟΥ ΤΖΙΜΕ

ΓΙΟΚΟ ΣΑΝΚΑΚΟΥ ΤΖΙΜΕ

ΟΥΣΙΡΟ ΣΑΝΚΑΚΟΥ ΤΖΙΜΕ

ΣΑΝΚΑΚΟΥ ΓΚΑΡΑΜΙ

 

Οι τεχνικές του τζούντο

						Τεχνικές ποδιών Ashi waza
			Τεχνικές από όρθια θέση    Tachi waza			Τεχνικές γοφού Koshi waza
						Τεχνικές χεριών Te waza
Τεχνικές ρίψεων     Nage waza
						Ύπτιες Τεχνικές αυτοθυσίας Ma sutemi waza
			Τεχνικές αυτοθυσίας Sutemi waza
						Πλάγιες Τεχνικές αυτοθυσίας Yoko sutemi waza

			Τεχνικές ακινητοποίησης Osae waza
Τεχνικές εδάφους Katame waza			Τεχνικές πνιγμού Shime waza
			Τεχνικές εξάρθρωσης Kansetsu waza